Proje Tanıtımı

Marburg Phillips Üniversitesi Yakın ve Orta Doğu Çalışmaları Merkezi (CNMS) tarafından Bilkent Üniversitesi Sosyoloji Bölümü (Istanbul) işbirliğiyle yürütülmekte olan bir projedir.

Bu araştırma projesinin amacı Türkiye'de ateizm konusundaki günümüz söylemlerini araştırmaktır. Ateizm konusunun önemi, günümüz Türkiye'sinde gerçekleşmekte olan kültür çatışması bağlamında izlenmelidir. Mevcut durumda egemenliğini ilan etmiş elit kesim devlet ve toplum içerisindeki siyasi gücünü sağlamlaştırmak adına uzun bir süredir kendileri tarafından tercih edilen dini muhafazakârlık kültürünü toplumsal norm seviyesine yükseltmeyi hedeflemektedir.

Bir yanda çıplaklık, cinsellik, alkol tüketimi, evrim teorisi veya dinin kritize edilmesi gibi hassas ve dinle ilişkili konular sistematik bir şekilde eğitim ve medyadan sürgün edilmeye çalışılır iken bir diğer yanda devletin sunduğu dini boyutlu eğitim olanaklarının güçlendirilmesi ve genel olarak siyasal ve toplumsal alanlarda dini referansların görünürlülüğnün artırılması söz konusu olmaktadır. Bunun yanısıra yeni bir dindar nesil yetiştirmek olarak adlandırılan hedef, şimdiye kadar geçerliliğini korumuş olan Türk laikliğini ve burdan yola çıkarak oluşan ulusal kimliğin, gün geçtikçe daha da yoğun şekilde sorgulanmasına yol açmaktadır. Türk Anayasasında korunmakta olan bireysel insan hakları – incelenen konular dahilinde özellikle din ve vicdan özgürlüklerinin korunması – en son yaşanan gelişmelerin ışığında zorlu bir süreçten geçmektedir.

Dini olmayan, ateist yaşam tarzlarının toplumda görünmesi dini muhafazakârlığın kültürel hegemonyasını ve böylelikle iktidarı elinde bulunduran elit kesiminin gücünü sorgulamaktadır. Böylelikle, kamusal alana katılmanın, siyasi güçte hak iddia etmek adına fazlasıyla etkili bir yol olduğunu görebiliriz. Bu açıdan bakıldığında, ateizm kültür kavramının (The Politics of Culture) siyasi boyutu bağlamında (karşıt)hegemonik söylemin bir parçasıdır.

İletişim

Dr. Pierre Hecker
Philipps-Universität Marburg, Centrum für Nah- und Mittelost-Studien
Deutschhausstraße 12
35032 Marburg
+ 49 6421 28 24 957
­e­d­.­g­r­u­b­r­a­m­-­i­n­u­.­f­f­a­t­s­@­r­e­k­c­e­h­.­e­r­r­e­i­p­